Batı Afrika’nın en büyük altın üreticisi unvanına sahip olan Gana, gelişen ve büyüyen ekonomisiyle her sektörde sunduğu fırsatlarla dikkat çekiyor.

Nesim AKIN- Deniz IYIDOGAN

KÜNYE
Devletin Adı: Gana
Başkenti: Akra
Resmi Dili: İngilizce
Para Birimi: Cedi
Yönetim: Demokratik Başkanlık Sistemi
İklim: Tropikal
Din: Hıristiyan
Yüzölçümü: 238.533 km²
Nüfus: 26.908 milyon kişi

Bir Batı Afrika ülkesi olan Gana, 1957’de İngiltere’den bağımsızlığını kazanmış ve böylece Sahra Altı Afrika‘da bağımsızlığını kazanan ilk ülke olmuştur. Çok partili sistemi öngören bir anayasayla yönetiliyor. Gana, bu yönüyle Sahra Altı Afrika’nın en sağlam demokrasilerinden birine sahip. Anayasa’ya göre doğrudan halk tarafından seçilen devlet başkanı, aynı zamanda hükümete başkanlık ediyor. Devlet Başkanı, 4 yıl için iki turlu seçimler sonucunda seçiliyor. Devlet Başkanı, en fazla iki dönem (8 yıl boyunca) görev yapabiliyor. Kabine üyeleri, devlet başkanınca atanır. Gana’nın uluslararası arenada en yakın ilişkiye sahip olduğu ülkeler, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık’tır. Söz konusu ülkelerde büyük bir Gana diasporasının varlığından bahsediliyor. Bunun yanı sıra Çin Halk Cumhuriyeti’nin kıtayla giderek artan ilişkileri neticesinde Gana’nın bahse konu ülkeyle ilişkileri gelişiyor. Afrika kıtasında ise Nijerya, Gana’nın geleneksel olarak yakın ilişkiye sahip olduğu bir ülkedir. Gana’da ki söz konusu demokratik yapı, aynı zaman da hukuksal altyapıyı da oluşturuyor.  

İki ülke arasındaki ticaret
Türkiye ve Gana arasındaki ticaret dalgalanma göstermekle birlikte artan bir seyir izliyor. 2012 yılında ticaret hacmi, 527 milyon dolar iken 2013–2015 yıllarında düşüş göstermiş, 2016 yılında ise 479 milyon dolarla artış eğilimine geçti. Gana’ya ihraç ettiğimiz ürünler arasında 47,2 milyon dolarla en yüksek hacmi dizel motor oluşturuyor. Bunu takip eden diğer ürünler, plastik boru ve elektrik konvertisörleri. Gana’dan ithal ettiğimiz Kakao çekirdeği de 95,8 milyon dolar. Bunu takip eden diğer ürünler ise kakao hamuru ve 21,7 milyon dolarla altın…

Gana’da iş kurmak
Gana’da iş kurmak gerekli şartları taşıdıktan ve belgeleri sağladıktan sonra en az 7 ila 10 gün arası sürüyor. Gerek kamuda gerekse özel sektörde iş yapmak uzun bir süreç alıyor. Kamuda bürokratik engeller mevcuttur. Ancak, iyi bir avukat ve üst düzey bürokratlarla kuracağınız iyi ilişkiler, kamudaki işlerinizin sonuçlanmasını hızlandıracak.   

Gana, Türk girişimcileri için Afrika ülkelerine açılan bir fırsat
Gana Ticaret ve Sanayi Odası Eski Başkanı Seth Adjei Baah’ın da dediği gibi Gana Sahra Altı Batı Afrika’ya açılan kapıdır. Gelişmiş demokrasisi, işleyen hukuk sistemi ve güvenli bir ülke olması Gana’nın Sahra Altı Batı Afrika’ya açılan kapı olmasını sağlıyor. Ayrıca, Gana’nın ECOWAS’a (Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu) üye olması, Gana’ya ihraç edilen ve millileşen bir ürünün diğer 14 üye, ülkeye gümrüksüz girebilmesini sağlıyor. Bu da Gana’nın Sahra Altı Batı Afrika’da üs olarak seçilmesine neden oluyor.

Zengin doğal kaynaklara sahip Gana ekonomisinde tarım ve madencilik önemli yer tutuyor. İhracat kalemlerinin büyük bir kısmını kakao ve altın oluşturuyor. Gana, Afrika'nın ikinci büyük (Güney Afrika Cumhuriyeti'nin ardından), Batı Afrika'nın ise en büyük altın üreticisi olma özelliğini taşıyor.